Odd Ras

Hee Jamar Rolando McNaughton,

Ik heb twee vragen aan je, naar aanleiding van je mixtape. Ben er nogal van in de war, of door bedwelmd, geïntrigeerd, geïrriteerd of hoe noem je dat… Een beetje verliefd op, misschien zelfs dus? Hoe dan ook, jouw muziek is van het kaliber elk-detail-opsnuiven-uitkleden-ontleden-opslaan-inelkaarmeppen en dat nog een tweede en derde en vierde keer (okee, de hele dag). Er lijkt niet echt een uiterste houdbaarheidsdatum aan de kwaliteit, het genot en de ontdekkingen van het beluisteren te zitten. Ik wil horen wat jij te zeggen hebt, en welke woorden, zinnen, ritmes, melodieën, collega-muzikanten en producers je daarbij uitzoekt.

Maar goed, de vragen dus.

Vraag 1 (a t/m f): Je bent 20, je bent rasta, en je zegt nu (al):

"There’s no new message. We’ve used everything enough times. After you decipher everything, there’s just one message: Live good. Love everybody and try to love people unconditionally. My message is not about peace, my message is not about religion, it is not about this great utopian society where everybody is living one way and wearing the same clothes and talking one language… My message is learn to understand each others differences. War is not the answer but there is no peace unless I accept you and you accept me."

Vooropgesteld, ik ben het helemaal met je eens. Met deze schijnbaar alles omvattende, grondbeginselachtige waarheid. En/maar ik vraag me al weken af in hoeverre jij dit doortrekt. Geldt dit wat jou betreft als basis voor alles? Voor jouw contact met iedereen die jij ontmoet? Voor alle verschillen in denken, handelen en voorkeuren die jij constateert? Ik denk eerlijk gezegd van niet, want een paar nummers later zing je in ‘Start a Fyah’ namelijk dat je het Vaticaan in de fik wilt steken. "Listen to the voice of Jah people / Jah over evil / today Rome will burn”. Weer wat later zeg je overigens wel “Wonder if me crazy / wonder if me sane / But today the whole a Rome gonna go up inna flame". Misschien zit daar het antwoord wel in verpakt. Een knipoog naar jezelf, wellicht.

Maar wat vind jij dan écht van vrijheid van geloofsovertuiging en, nu we het toch over acceptatie hebben, van homoseksualiteit? Trek je die verschillen ook, of valt dat buiten jouw geloofsregels? Toen ik op Jamaica was, dansten de Bobo Shanti’s een nieuw, hip dansje, genaamd ‘Kick the Pope’ en vertelden ze me dat homo's tegen de stoeprand moeten. Hoe verenig je die idioterie dan met dat er geen vrede mogelijk is tenzij jij mij accepteert en ik jou? Ik zou hier wel eens een goed gesprek over willen voeren met een rasta, maar dat is me tot dusver niet gelukt. Alhoewel, een rasta-achtige collega (...) probeerde het recent wel met de opmerking: "Iris, pik gewoon van alles wat mee, hoor en zie die onderdelen waar jij je goed bij voelt". Maar als ik me goed voel bij het grootste deel van wat jij en je collega rasta’s zeggen, en oogkleppen op moet doen voor de rest, hoe dom ben ik dan? Heb jij het antwoord? Ik heb gezocht in je teksten, maar uiteindelijk is alles subjectief en in the eye of the beholder. Argh.

Net op tijd zing je aansluitend trouwens een parel van een liefdesliedje (Access Granted) en doe ik weer met je mee. Zie je, oogkleppen… "Me no have nuff issues… Chronixx no have trust issues" en zet je je ‘no new message’ kracht bij door de aloude kwestie van relativiteit aan te kaarten. Dat knokken kan betekenen dat je oorlogen moet uitvechten, maar, dichter bij huis, dat het vooral ook om strijd met energieën kan gaan; die van jezelf en die van anderen. En dan vooral het behoud ervan. En dat zeg je ondanks je achtergrond. "Nah give up / I said there ain’t no giving in / gwaan juggle yuh fruits (hi hi) Rastafari guide I n I from the beginning..."

Vraag 2: Hoe blijf jij fris?

In je stem zit iets jeugdigs en puurs. Hij klinkt zuiver en teder. Ok, je bent jong, maar je hebt al een heel leven achter de rug. Nu skyrocket je regelrecht naar de top. Je eerste tour buiten Jamaica, fans, mensen die iets van je willen, the fast lane, ongetwijfeld inclusief allerlei verleidingen. Mensen raken door minder verpest. Misschien zit ik ernaast, maar ik stel me zo voor dat je je teksten in de loop der jaren in de relatieve rust van dat prachtige, groene, rauwe eiland van je hebt geschreven, met alle tijd en ruimte om je geloof en levenswijze te versterken. En nu… In ‘Selassie Souljahz’ zeg je daarover "I am Jah Jah gravel / I no stumble no baffle / I am Selassie soldier man / I am strong and me happy but no laugh with nobody / none a dem cyaan take Rasta fi claffy". Ik ben benieuwd of en hoe je dit volhoudt. Aan deze kant van de wereld probeert een blond meisje van 33 hetzelfde te doen (maar dan zonder god). Ik sloeg wat aan het Googlen en kwam het volgende tegen:  

Odd Ras? Weet niet. Zijn ze dat niet allemaal? Supertalent? Dat zeker. Maar dat had je zelf ook al door ;-)

"Tell dem trend easy fi falla
It nuh easy fi set
Nuff seckle fi di less
I proceed fi di best
And if you think I lie… put mi to di test."

Wat mij betreft vet geslaagd.

Bless,

Iris.